Gebze Teknik Üniversitesi, SturNet projesiyle Karadeniz Havzası’ndaki mersin balıklarını dijital haritalama ve akustik izleme teknolojisiyle koruma altına alıyor.
Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), Avrupa Birliği Interreg NEXT Karadeniz Havzası Programı kapsamında yürütülen SturNet projesiyle nesli tehlike altındaki mersin balıklarının korunmasına yönelik uluslararası çalışmalara öncülük ediyor. Proje kapsamında geliştirilen etkileşimli dijital haritalama aracı, mersin balıklarının yaşam alanlarını ve bu alanları tehdit eden çevresel faktörleri coğrafi olarak analiz etme imkânı sunuyor.
SturNet (Network for the Preservation of Sturgeon and for the Sustainability of the Black Sea Basin Ecosystem) projesi; Bulgaristan, Romanya, Yunanistan, Moldova, Ukrayna ve Türkiye’den kurumları tek bir çatı altında topluyor. Projenin temel taşı olan kullanıcı dostu dijital haritalama aracı, farklı kaynaklardan gelen bilimsel verileri entegre ederek araştırmacılara ve karar vericilere sunuyor. Bu dijital altyapı, gerçek zamanlı izleme süreçlerini destekleyerek koruma kararlarının bilimsel verilere dayanmasını sağlıyor.
Sakarya Nehri’nde Akustik İzleme Çalışmaları
GTÜ’nün projeye sunduğu en kritik katkılardan biri, mersin balıklarının doğal ortamlarındaki hareketlerini akustik telemetri teknolojisiyle takip etmek oldu. Sakarya Nehri üzerinde belirlenen stratejik noktalara su altı akustik alıcıları yerleştirildi.
8 Haziran 2026 tarihinde akustik verici takılarak nehre bırakılan 10 mersin balığının sinyalleri, nehir yatağındaki alıcılar tarafından anlık kaydedilmektedir. Elde edilen veriler; balıkların göç güzergâhlarını, davranışlarını ve çevresel koşullara verdikleri tepkileri anlamada büyük rol oynuyor.
Akustik alıcı ağından elde edilen ilk verilere göre:
Sakarya Nehri ve Karadeniz: Balıkların bırakıldığı Karasu ağzındaki dört istasyonun tamamında yoğun tespit yapıldı. Balıklar batıya doğru ilerleyerek Kefken ve Şile istasyonlarınca kaydedildi.
İstanbul Boğazı ve Trakya: Anadolu Feneri’nde yüksek sayıda tespit yapılırken, Rumeli Feneri’nde sınırlı kayıt alındı; Sarıyer istasyonunda ise sinyal kaydedilmedi. Trakya kıyılarında Limanköy en yüksek tespit yapılan noktalar arasında yer aldı.
Marmara Denizi: Marmara’da sinyal yalnızca Yalova istasyonundan güçlü bir şekilde alındı. Çanakkale Boğazı ve Ege kıyılarında (Altınoluk, Babakale) henüz sinyale rastlanmadı.
Elde edilen verilerin dijital haritalama sistemi ve ekolojik verilerle birleştirilmesi, mersin balıklarının habitatlarını koruma stratejilerine doğrudan katkı sağlayacaktır.
Proje detaylarına ve güncel gelişmelere resmî web sitesi üzerinden erişilebilir: https://www.sturnet.eu/?lang=en
